Lịch sử nghề nước mắm

Mẻ nước mắm Phú Quốc trứ danh là kết tinh của cá cơm tươi rói, hạt muối mặn mòi và những tháng ngày ròng rã ủ chượp trong những chiếc thùng gỗ khổng lồ. Dù đã được cấp chứng nhận chỉ dẫn địa lý tại Việt Nam (năm 2001) và vươn tầm châu Âu với chứng nhận PDO (năm 2012), linh hồn thực sự của nghề mắm vẫn nằm ở mồ hôi và bí quyết riêng của từng nhà thùng.

Cá cơm muối chuyển vào nhà thùng trên đảo Phú Quốc — Cá cơm đã ướp muối được chuyển vào nhà thùng Phú Quốc, ảnh tư liệu 2015. · Frank Fox · Wikimedia Commons

Dãy thùng ủ nước mắm ở nhà thùng Phú Quốc, ảnh năm 2015 — Thùng gỗ ủ nước mắm tại một nhà thùng Phú Quốc, ảnh chụp năm 2015. · Wikimedia Commons - Frank Fox

Tìm hiểu thêm

Đến thăm nhà thùng để tìm về cội nguồn nghề mắm, bạn hãy tò mò hỏi xem hôm nay họ đang làm công đoạn gì, tỉ lệ muối cá ra sao, và phải mỏi mòn chờ bao lâu mới chắt được giọt mắm cốt đầu tiên. Khi định xách vài chai về làm quà, nhớ soi kỹ nơi sản xuất và nhãn mác; bởi độ đạm cao vút chưa chắc đã là bảo chứng duy nhất cho một chai mắm ngon.

Hiểu đúng câu chuyện

Việc một sản phẩm được bảo hộ chỉ dẫn địa lý không đồng nghĩa với việc cứ nhắm mắt mua chai mắm nào in chữ 'Phú Quốc' thật lớn cũng đều đạt chuẩn mực ấy. Lịch sử thăng trầm của nghề làm mắm đã có từ rất lâu trước khi những chứng chỉ pháp lý hiện đại ra đời, nên hãy tách bạch câu chuyện văn hóa với những tiêu chuẩn thương mại.

Nếu ghé thăm

Xác định xem cơ sở bạn định đến là một xưởng sản xuất thực thụ hay chỉ là phòng trưng bày hào nhoáng.
Lật nhãn mác lên xem nguồn gốc xuất xứ trước khi trả tiền.
Nếu muốn mang lên máy bay, phải nhờ đóng gói đúng chuẩn của hãng hàng không.
Đừng để một con số độ đạm che mờ đi toàn bộ nghệ thuật làm mắm thủ công.