BIỂN PHÚ QUỐC · CỎ BIỂN
Dưới mặt nước Phú Quốc còn có những đồng cỏ
Ẩn sâu dưới những vùng nước nông ven bờ Phú Quốc là những thảm cỏ biển xanh mướt, nơi ươm mầm sự sống và cung cấp nơi trú ngụ cho vô số loài sinh vật. (Bài viết sử dụng hình ảnh bờ biển Phú Quốc kết hợp hình ảnh minh họa cỏ biển từ các địa danh khác, có ghi chú rõ ràng).
Khi phóng tầm mắt từ bờ cát, bức tranh biển Phú Quốc thường hiện lên với sắc nước trong vắt, bãi cát trắng phau và những hòn đảo xa xăm mờ ảo. Nhưng hiếm ai biết rằng, nằm ẩn mình dưới làn nước nông ấy là cả một thảo nguyên cỏ biển bạt ngàn. Chúng có thể không sở hữu màu sắc rực rỡ như những rạn san hô, nhưng lại là chiếc nôi sinh thái vô giá, nơi khởi nguồn vòng đời của biết bao loài sinh vật biển.
Cỏ thật, sống dưới biển
Cỏ biển hoàn toàn khác biệt với rong biển; chúng là những loài thực vật bậc cao có đầy đủ cấu trúc rễ, thân lá, hoa và hạt. Hệ rễ của cỏ biển bám chặt vào nền đáy đại dương, trong khi những tán lá mềm mại vươn lên tạo thành những "khu rừng thu nhỏ", cung cấp chỗ trú ngụ an toàn cho các đàn cá con và nhiều loài động vật không xương sống. Hơn thế nữa, những thảm cỏ này còn giữ vai trò quan trọng trong việc cố định trầm tích, bảo vệ vùng bờ biển. Xin đừng vì một chút hiếu kỳ mà nhổ hay giẫm đạp lên cỏ; bởi một vạt cỏ tưởng chừng đơn điệu ấy lại chính là ngôi nhà chung của cả một hệ sinh thái thu nhỏ.
Con số 652 ha nói về giai đoạn nào?
Một công trình nghiên cứu được công bố vào năm 2023 đã dày công so sánh dữ liệu từ ảnh vệ tinh và không ảnh của các năm 2005, 2010, 2018, kết hợp với các chuyến khảo sát thực địa trực tiếp vào năm 2019. Kết quả cho thấy, trong phạm vi nghiên cứu, diện tích thảm cỏ biển Phú Quốc đã bị thu hẹp khoảng 652 ha, tương đương 6,1% trong giai đoạn từ 2005 đến 2018; trong đó, vùng biển Bãi Vòng là khu vực chịu tổn thất nặng nề nhất. Cần lưu ý rằng, đây là bức tranh dữ liệu của một giai đoạn lịch sử đã qua, tuyệt đối không nên trích dẫn con số này như là số liệu phản ánh hiện trạng của thảm cỏ biển vào thời điểm năm 2026.
Muốn biết cỏ biển hôm nay ra sao
Một nghiên cứu khoa học khác công bố năm 2026 đã tiến hành đánh giá chi tiết về độ phủ, sinh khối, thành phần loài và môi trường sinh thái tại 16 trạm quan trắc thuộc 4 khu vực đảo ngoài khơi Việt Nam, với Phú Quốc là một trong số đó. Điều này gửi gắm một thông điệp rõ ràng: chỉ một tấm bản đồ thống kê diện tích là chưa đủ để phán xét toàn diện về "sức khỏe" của thảm cỏ biển. Để có câu trả lời chính xác xem một thảm cỏ đang dần hồi sinh hay vẫn đang oằn mình chịu áp lực, các nhà khoa học cần phải tiến hành khảo sát tại đúng khu vực, đúng thời điểm và duy trì việc theo dõi liên tục qua nhiều năm. Khi tham gia các hoạt động trên biển, du khách hãy ý thức giữ khoảng cách an toàn với các hệ sinh thái nhạy cảm, và đặc biệt là không bao giờ được phép thả hay kéo neo bừa bãi lên trên thảm cỏ biển.