NƯỚC MẮM · CẨM NANG CHỌN MUA

Mua nước mắm Phú Quốc, đọc nhãn sao cho đúng?

Dù cùng mang danh Phú Quốc, nhưng nước mắm có chỉ dẫn địa lý và nước mắm truyền thống lại mang những định nghĩa khác nhau. Hãy trang bị cách đọc nhãn chuẩn xác trước khi quyết định chọn một chai mắm hợp gu.

Lướt qua các nhà thùng với mùi cá cơm ủ mặn mòi, rồi đứng trước quầy nước mắm bạt ngàn, không ít người lúng túng: chai nào mới đúng chuẩn nước mắm Phú Quốc? Câu trả lời không nằm ở độ sậm của màu sắc hay con số độ đạm cao ngất ngưởng. Chìa khóa đầu tiên là bạn phải hiểu rõ những dòng chữ được in trang trọng trên nhãn mác.

Thùng gỗ ủ cá cơm tại xưởng nước mắm ở Phú Quốc
Những thùng ủ cá cơm tại một nhà thùng Phú Quốc, ảnh tư liệu năm 2015. · Frank Fox · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Hai cách gọi, hai điều cần hiểu

Thương hiệu nước mắm Phú Quốc đã được cấp chứng nhận bảo hộ chỉ dẫn địa lý tại Việt Nam từ năm 2001 và chính thức ghi danh tại Liên minh châu Âu vào năm 2012. Tuy nhiên, theo Quy chuẩn kỹ thuật địa phương ban hành năm 2023, có sự phân định rạch ròi giữa "nước mắm chỉ dẫn địa lý Phú Quốc" và "nước mắm truyền thống Phú Quốc". Mỗi danh xưng đi kèm với một bộ tiêu chuẩn khắt khe riêng về nguyên liệu đầu vào, quy trình ủ chượp và chất lượng thành phẩm. Hãy nhớ rằng, đây là những quy chuẩn pháp lý và kỹ thuật, hoàn toàn không phải là một bảng xếp hạng hương vị xem chai nào ngon hơn chai nào.

Muốn mua loại có chỉ dẫn địa lý thì nhìn gì?

Để chắc chắn mua đúng nước mắm mang chỉ dẫn địa lý, hãy tìm logo biểu trưng đặc thù và đọc kỹ tên, địa chỉ cơ sở sản xuất cùng các thông tin bắt buộc khác trên nhãn chai. Cần lưu ý, dòng chữ “nước mắm truyền thống Phú Quốc” không tự động đồng nghĩa với việc sản phẩm đó được gắn mác chỉ dẫn địa lý. Ngược lại, chỉ nhìn thoáng qua một góc bao bì cũng chưa đủ cơ sở để đánh giá toàn bộ sản phẩm. Nếu bạn còn lăn tăn, đừng ngần ngại hỏi thẳng nhà sản xuất hoặc tra cứu thông tin từ ban quản lý chỉ dẫn địa lý.

Sau cùng vẫn là chai nước mắm hợp bữa ăn

Khẩu vị mỗi người mỗi khác: có người ghiền thứ nước mắm sực nức mùi cá cơm nguyên chất để làm nước chấm sống, người lại chuộng hương vị dịu nhẹ hơn để nêm nếm khi nấu nướng. Chỉ số độ đạm tuy là một thước đo tham khảo hữu ích, nhưng nó không thể miêu tả trọn vẹn mùi thơm, vị ngọt hậu hay cách kết hợp lý tưởng nhất. Nếu chọn nước mắm làm quà biếu, bạn nên kiểm tra cẩn thận dung tích, tem niêm phong, bảng thành phần và hướng dẫn bảo quản. Đặc biệt, với những người kiêng cá hay có cơ địa dị ứng, việc săm soi nhãn mác trước khi chốt đơn là điều tối quan trọng.